Lesvos oldies

Διάφοροι φωτογράφοι

Παναγιώτης Πολυχρόνης

Πρώιμος φωτογράφος και ζωγράφος στην Μυτιλήνη.Γεννήθηκε στον Ασώματο το 1854. Σε νεαρή ηλικία επισκέφτηκε το Αγιο Ορος και διδάχτηκε στη Μονή Καρυών την τέχνη της αγιογραφίας. Το 1876 εγγράφηκε στο ¨Σχολείο των Τεχνών¨ στην Αθήνα . Με την φωτογραφία φαίνεται ότι ασχολήθηκε ενώ ήταν ακόμα φοιτητής. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το 1878 έκθεσε φωτογραφίες του με διάφορα ελληνικά κουστούμια, στην παγκόσμια έκθεση του Παρισιού. Το 1881 .ηταν ο χαράκτης και εικονογράφος του περιοδικού ¨Η Διάπλασις των παίδων ¨ πριν από την ανάμιξη σ αυτό  του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Διάδοχος του Πολυχρόνη στο περιοδικό ήταν ο γνωστός χαράκτης Ελευθέριος Καζάνης. Ο Πολυχρόνης αποφοίτησε από το σχολείο το 1882 και έλαβε το Θωμαίδειον βραβείο. Επέστρεψε κατόπιν στην Μυτιλήνη όπου και εργάστηκε σαν φωτογράφος και αγιογράφος. Κατά τον Θεμ. Καραβασίλη σε δέκα πόλεις και χωριά της Λέσβου διασώζονται εικόνες ή τοιχογραφίες του Πολυχρόνη στις εκκλησίες τους. Τα πρώτα χαρτόνια των φωτογραφιών του ήταν μαύρα , λιθογραφημένα με χρυσό μελάνι. Τα μεταγενέστερα ήταμ μαύρα ή βαθυκόκκινα. Όλα τα προμηθεύονταν από τον οίκο Turkel & Steiner στην Βιέννη. Αργότερα είχε λευκά χαρτόνια με ίδια γράμματα όπως τα προηγούμενα μόνο που τα προμηθεύονταν από τους Proger & Lojda .από το Βερολίνο.
Τελευταία αναφορά γι αυτόν σαν φωτογράφο γίνεται στον εμπορικό οδηγό 1915 – 1916 του Ι. Ιγγλέση. Πέθανε στη Χαλκίδα στο σπίτι της κόρης του το 1941.

 

 

Φωτογραφία του Π.Πολυχρόνη  

Ιωάννης Χατζηδανιηλ

Γεννήθηκε στην Μυτιλήνη το 1850. Το 1875 άνοιξε βιβλιοπωλείο μαζί με τους αδελφούς του το οποίο λειτούργησε με μεγάλη επιτυχία. Ο πατέρας τους ήταν αγιογράφος και ο Ιωάννης ήθελε από μικρός να γίνει ζωγράφος. Το 1878 λίγο μετά  τον Γαλλογερμανικό πόλεμο πήγε στο Παρίσι να σπουδάσει βιβλιοδεσία , ένα ιδιαίτερα αποδοτικό επάγγελμα τότε, και ζωγραφική. Εκεί γνώρισε την φωτογραφία την οποία τελικά σπούδασε παράλληλα με την βιβλιοδεσία. Για να πληρώνει τα δίδακτρα του δούλευε σαν βοηθός σε ένα βιβλιοδετείο.
Επιστρέφοντας στην Μυτιλήνη άνοιξε φωτογραφείο. Ασχολήθηκε με το πορτραίτο στο στούντιο και πολύ λίγο με τις εξωτερικές λήψεις . Φωτογράφησε όμως ορισμένα τοπία που κυκλοφόρησε σε καρτ ποστάλ που τύπωνε στην Λειψία.
Το Παρίσι επισκέφθηκε δύο φορές ακόμα και έμεινε για δυό χρόνια περίπου τη κάθε φορά. Τη δεύτερη φορά γύρω στο 1890 πήγε για να διδαχθεί την έγχρωμη φωτογραφία (πιθανόν την μέθοδο Lipmann) .O ίδιος διηγιόταν πως κέρδισε πολλά χρήματα όταν κατόρθωσε να μπεί στις φυλακές της Μυτιλήνης και να φωτογραφήσει δύο περιβόητους ληστές. Οι άλλοι φυλακισμένοι ήθελαν να βγάλουν μία αναμνηστική φωτογραφία μαζί τους και κατόπιν αγόρασαν ένα αντίτυπο ο καθένας για ενθύμιο!
Την περίοδο της τουρκικής κατοχής ο Ι. Χατζηδανιηλ  αντιμετώπισε πολλά προβλήματα. Σε περιόδους εξεγέρσεων – κυρίως στην Κρήτη – κατέστρεφαν το φωτογραφείο του ή πετούσαν τα βιβλία του βιβλιοπωλείου στην θάλασσα. Στο φωτογραφείο του εργάστηκαν μαζί και οι δυό του γιοί. Ο Ι. Χατζηδανιήλ πέθανε το 1912 κατά την διάρκεια των επιχειρησέων του ελληνικού στρατού για την απελευθέρωση του νησιού. Πρόλαβε όμως να τραβήξει  μερικές φωτογραφίες πεζοναυτών και Εθνοφυλάκων. Το φωτογραφείο του λειτούργησαν για σύντομο διάτημα οι δύο γιοί του κυρίως για την αναπαραγωγή καρτ-ποστάλ. Το βιβλιοπωλείο λειτουργεί μέχρι τις μέρες μας από τους απογόνους του.

 

Η πίσω πλευρά του πασπαρτού που χρησιμοποιούσε ο Γ.Χατζηδανιήλ στα τέλη του 19ου αιώνα-αρχές 20ου

Μιχαήλ Χατζέλλης

Γεννήθηκε στο Αιβαλί της Μικράς Ασίας το 1867.Εμαθε φωτογραφία δουλεύοντας κοντά σε φωτογράφο της Σμύρνης. Το 1900 άνοιξε δικό του φωτογραφείο στο Αιβαλί με την επωνυμία «Κυδωνίαι» .Εκτος από αυτό άνοιξε αργότερα κατάστημα φωτογραφικών ειδών στην προκυμαία της Σμύρνης.
Φωτογράφιζε σχεδόν κατ΄ αποκλειστικότητα την υψηλή κοινωνία της πόλης και ήταν μέλος της Λέσχης των Κυνηγών κάτι που ήταν προνόμιο για λίγους.
Στην διάρκεια της Μικρασιατικής εκστρατείας ακολούθησε τον Ελληνικό στρατό και φωτογράφησε στη διάρκεια της προέλασης του.
Μετά την Μικρασιατική καταστροφή πήγε πρόσφυγας με την οικογένεια του στην Μυτιλήνη όπου δούλεψε στο φωτογραφείο του Στέλιου Βασιλείου.
Από την Μυτιλήνη πήγε κατόπιν στην Θεσσαλονίκη όπου άνοιξε δικό του φωτογραφείο στην οδό Εθνικής Αμύνης 8 . Ενας φίλος του τον παρακίνησε να εγκατασταθεί και να δουλέψει στην Δράμα. Οταν πήγε εκεί όμως τυφλώθηκε και δεν μπόρεσε να συνεχίσει να εργάζεται. Πέθανε στην Δράμα το 1954.Οι γιοί του Ευάγγελος και Δημήτριος Χατζέλης ασχολήθηκαν κι αυτοί με την φωτογραφία.

 

Φωτογραφία  του Μ. Χατζέλη

Βασιλείου Αφοι

Πρόκειται για τους αδελφούς Ευάγγελο και Στέλιο Βασιλείου που εργάστηκαν για μεγάλο διάστημα μαζί αλλά και χωριστά κατά περιόδους σαν φωτογράφοι στην Μυτιλήνη. Τη φωτογραφία την είχαν διδαχτεί από τον πατέρα τους που ήταν υπαίθριος φωτογράφος στο νησί.Παράλληλα ασχολήθηκαν με την εμπορία φωτογραφικών μηχανών και προιόντων .
Το 1965 μετά τον αιφνόδιο θάνατο του Στέλιου Βασιλείου , ο Ευάγγελος συνεταιρίστηκε με την χήρα του πρώτου Ιωάννα Βασιλείο. Το φωτογραφείο το διατήρησαν μέχρι το 1980.

 

Αξιωματικοί του 22ου συντάγματος πεζικού Φεβρουάριος του 1931.Φωτο Βασιλείου

Τα στοιχεία για τους παραπάνω φωτογράφους δόθηκαν από τον κ. Αλκη Ξανθάκη και περιλαμβάνονται στο υπό έκδοση λεξικό Ελλήνων και ξένων φωτογράφων 1839 – 1960 (έκδοση ελια) του ιδίου.

 Ο κ. ΑΛΚΗΣ Ξ. ΞΑΝΘΑΚΗΣ είναι καθηγητής ιστορικός φωτογραφίας,διευθυντής σχολής φωτογραφίας ακτο