Lesvos oldies

Το έθιμο του τραχανά στην Ερεσό του Χαράλαμπου Κλ. Δεμίρη.

Το έθιμο του τραχανά

Γράφει ο Χαράλαμπος Κλ. Δεμίρης

Στις  11/8/2009 έγινε στη Σκάλα Ερεσού (στο γιαλό)  το έθιμο της παρασκευής και διανομής του τραχανά σε όσους παρευρέθηκαν στην κεντρική πλατεία του χωριού.Στη συνέχεια ακολούθησε μουσικοχορευτική  βραδιά με το μουσικό συγκρότημα «ΑΙΓΑΙΑΤΕΣ» και παραδοσιακούς  χορούς  από τα παιδιά του Γυμνασίου και του Λυκείου του Δήμου Ερεσού – Αντίσσης.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

Η διαδικασία ξεκίνησε το πρωί της Τρίτης  11/8/09 από το παλιό Δημοτικό Σχολείο του γιαλού, απέναντι από τον Άγιο Ανδρέα.Εκεί συγκεντρώθηκαν τα υλικά για τον τραχανά και οι πρωταγωνιστές, που δεν ήταν άλλοι από τους κτηνοτρόφους – μαστόρους που συμμετείχαν στη διαδικασία,  ήταν οι: Απόστολος Γιαννακέλος, Βασίλειος Θεοδοσίου, Βασίλειος Βούτακας, Δημήτριος Ζουμπουνούμης, Ηλίας Γυμνάου, Ηλίας Αθανασέλος και Θεόδωρος Βενιζέλος.Το παραδοσιακό χάλκινο καλογανωμένο καζάνι, κατασκευής του 1910, όπως αναγραφόταν στο χείλος του, μπήκε πάνω στη φωτιά. Το πρώτο υλικό που έπεσε μέσα ήταν το γάλα τριών ημερών, που συγκεντρώθηκε γι’ αυτό το σκοπό και ζύγιζε 200 κιλά.Το γάλα έβρασε για 8 ώρες κατά τη διάρκεια των οποίων οι παρασκευαστές - κτηνοτρόφοι είχαν ως αποστολή να το ανακατεύουν εκ περιτροπής με ένα λεπτό βολαχτήρα (ξύλινο αναδευτήρα σε σχήμα «Τ» ) για να μην κολλήσει στον πάτο και τα τοιχώματα του καζανιού. Στη διαδικασία αυτή είχαν και τη συνδρομή πολλών επισκεπτών, οι οποίοι προσφέρθηκαν να βοηθήσουν στο ανακάτεμα.

Το απόγευμα και όταν το γάλα ήταν έτοιμο να υποδεχθεί τα επόμενα υλικά έπεσε στο καζάνι το αλάτι (περίπου ένα κιλό) και το κουρκούτι δηλαδή αλεσμένο σιτάρι (περίπου 50 κιλά)  μια και η παραδοσιακή συνταγή λέει πως η αναλογία πρέπει να είναι 4 κιλά γάλα / 1 κιλό κουρκούτι.Και στο σημείο αυτό άρχισαν τα δύσκολα. Επιστρατεύτηκαν τα δυνατά μπράτσα  των κτηνοτρόφων, ακόμα  και τα μπράτσα του Δημάρχου μας,  τα οποία κατάφεραν να φέρουν σε πέρας το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδικασίας παρασκευής του τραχανά, που είναι το βόλαγμα με τον βολαχτήρα ώστε όλα τα υλικά να πάρουν τη μορφή μιας ομοιόμορφης ζύμης.Το βόλαγμα της τελικής φάσης κράτησε περίπου ¼ της ώρας .

Στη συνέχεια το καζάνι σκεπάστηκε με ένα λεπτό βρεγμένο πανί για 3 τέταρτα περίπου ώστε να φουσκώσει το κουρκούτι, απορροφώντας τα υπόλοιπα υγρά και να πάρει την τελική μορφή που όπως ανέφερα πιο πάνω είναι μια ζύμη ΟΛΟ ΝΟΣΤΙΜΙΑ  ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ (για όσους δεν έχουν προβλήματα χοληστερίνης, τριγλυκεριδίων κλπ).Γύρω στις 8.30 το βράδυ ο τραχανάς  τοποθετήθηκε σε 3 μικρότερα καζάνια τα οποία μεταφέρθηκαν στην κεντρική πλατεία του γιαλού όπου στις 9 η ώρα άρχισε η διανομή σε μικρά φακελάκια (ώστε να φτάσει για όλο τον κόσμο). Στο σημείο αυτό έγιναν και κάποιες μικροπαρεξηγήσεις   γιατί μερικοί επέμεναν και… απαιτούσαν να πάρουν και σοδειά για το χειμώνα. Ευτυχώς που οι διανομείς κράτησαν σθεναρή στάση και απέτρεψαν τις αδικίες και τις παράλογες απαιτήσεις.

Εκεί, στον πάγκο της διανομής ήταν και οι μαστόρισσες Ερέσιες που μας έδειξαν πώς  πλάθονται οι χάχλες και άλλα παραδοσιακά σχήματα που μπορεί να πάρει η θαυματουργή αυτή ζύμη, ώστε στη συνέχεια να ξεραθεί στον ήλιο και να αποτελέσει μια από τις ωραιότερες λιχουδιές του χειμώνα.Αφού φάγαμε, χωρίς βέβαια να χορτάσουμε, και μας ευχήθηκαν καλή διασκέδαση ο Δήμαρχός μας κ. Σωτήρης Καρδαράς και η Πρόεδρος του Συλλόγου μας κα Μαρία Αθανασιάδου ανέλαβε το μουσικό συγκρότημα «ΑΙΓΑΙΑΤΕΣ» και τα παιδιά του Γυμνασίου και του Λυκείου να μας χορτάσουν ψυχικά.Παραδοσιακοί χοροί και τραγούδι διασκέδασαν τους παρευρισκόμενους μέχρι και τις μεταμεσονύχτιες ώρες.Να σημειώσουμε τέλος ότι το γάλα ήταν προσφορά του Ιωάννη Αμερικάνου και το κουρκούτι του Γεωργοκτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ερεσού .Η εκδήλωση ήταν συνδιοργάνωση του Δήμου Ερεσού-Αντίσσης, του Γεωργοκτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ερεσού και του Συλλόγου των Απανταχού Ερεσίων «Ο ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ»

Και του χρόνου με υγεία.