
"Μυτιληνιό βήμα" (ΆÏθÏα, Απόψεις, Σχόλια όσων αισθάνονται Μυτιληνιοί)
Μεγάλη απώλεια στον χώÏο των εικαστικών τεχνών και του πολιτισμοÏ (του ÎεκτάÏιου Βακάλη)
Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 70 ετών ο γλÏπτης ΔημήτÏης ΑÏμακόλας
Με Λεσβιακή καταγωγή
Ο ΔημήτÏης ΑÏμακόλας γεννήθηκε στην Αθήνα στις 16 ΑπÏιλίου 1939. Ο πατÎÏας του Κώστας ΑÏμακόλας ήταν από την Τήνο και η μητÎÏα του Γιασεμή ΣτεÏγιανÎλλη από τη ΛÎσβο. ÎωÏίς, από το δημοτικό σχολείο, ξεκινά με πηλό, Îχοντας τις Ï€Ïώτες δημοσιεÏσεις στον αθηναϊκό ημεÏήσιο Ï„Ïπο σε ηλικία 12 χÏονών. ΜÎντοÏάς του ο δάσκαλός του στο σχολείο, ο οποίος τον Ï€Ïομήθευε με υλικά και τον ενθάÏÏυνε στις Ï€ÏοσπάθειÎÏ‚ του. Το 1956, 17 ετών, εισάγεται στην Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (στο εÏγαστήÏιο γλυπτικής του Μ. ΤόμπÏου), για να σπουδάσει γλυπτική, απ΄ όπου αποφοιτά το 1960. Την ίδια χÏονιά κεÏδίζει μια υποτÏοφία για το ΠαÏίσι, όπου παÏακολουθεί μαθήματα στην Ecole Superieure des Beaux Arts. Εκεί δουλεÏει τη σειÏά των ÎÏγων σε ξÏλο, (ΕÏωτικά-ΔιμοÏφικά) τα οποία παÏουσιάζει σε διεθνείς εκθÎσεις
Î ÏωτοπόÏος και ταλαντοÏχος
ΕπιστÎφοντας στην Ελλάδα διακÏίνεται κεÏδίζοντας το Α Î’Ïαβείο γλυπτικής στην Β΄ Πανελλαδική Έκθεση των ÎÎων το 1962. Στο Ï„Îλος της δεκαετίας του ’60 είναι από τους Ï€Ïώτους στη χώÏα μας που, συνεÏγαζόμενος με αÏχιτÎκτονες, φτιάχνει μια σειÏά από ÎÏγα στο μπετόν, που κοσμοÏν όψεις κτιÏίων (ξενοδοχεία, κινηματογÏάφους «Αλκυονίδα», νοσοκομεία («Λητώ»), κατοικίες, Ï„Ïάπεζες), εντάσσοντας Îτσι τη γλυπτική στην αÏχιτεκτονική. Έτσι δουλεÏει μια σειÏά ÎÏγων σε σίδηÏο και μπετόν (ΜονομοÏφικά - Παλμοί) και διακÏίνεται πάλι με το Α Î’Ïαβείο γλυπτικής Α' Î’Ïαβείο γλυπτικής του ΥπουÏγείου Î ÏοεδÏίας ΚυβεÏνήσεως - ΣτÎγη ΓÏαμμάτων και Τεχνών το 1970. Αυτήν την πεÏίοδο συναντάμε και τις σπουδαίες Ï€Ïαγματικά παÏουσιάσεις και κÏιτικÎÏ‚ για το ÎÏγο του από τον Μίλτη ΠαÏασκευαÎδη στην εφημεÏίδα «ΕλεÏθεÏος Κόσμος», (1970 και 1971). ΠαÏάλληλα εμπλουτίζει το γεωμετÏικό του λεξιλόγιο με καινοÏÏγια στοιχεία, όπως η σφαίÏα η οποία άλλοτε ισοÏÏοπεί πάνω στο ÎÏγο κι άλλοτε το ÎÏγο ισοÏÏοπεί πάνω σ' αυτή. «Τότε εμφανίστηκε Îντονα η τάση της κινητικής γλυπτικής. ΕμÎνα δεν με ενδιÎφεÏε να κινώ το ÎÏγο αλλά με την ασταθή ισοÏÏοπία των συμβολισμών μου να δείχνω ότι κινοÏμαι...» . Το 1974 Îνα ÎÏγο του διακÏίθηκε από την Unesco και πεÏιελήφθη στη συλλογή "Η ΤÎχνη ως ΠεÏιβάλλον". Αυτή την εποχή αÏχίζει να δουλεÏει τον οÏείχαλκο και το μάÏμαÏο, δημιουÏγώντας μεγάλη σειÏά ÎÏγων με χαÏακτηÏιστικό την σÏνθεση των αντιθÎσεων, που σιγά-σιγά καταλήγει σ Îναν ποιητικό Ïεαλισμό μÎσα στη « δεκαετία της αμφισβήτησης του μοντεÏνισμοÏ», δηλαδή η δεκαετία του '80. «Τότε διαπίστωσα ότι μÎνουν τα ÎÏγα εκείνα που επιβιώνουν... Τι σημαίνει αυτό; Ένα ÎÏγο Ï„Îχνης για να παÏαμÎνει ÎÏγο Ï„Îχνης Ï€ÏÎπει να Îχει τη γοητεία της ποιότητας, τη γοητεία της συνομιλίας, τη δÏναμη του να γοητεÏει...».
Έκτοτε εÏγάστηκε σε ÎÏγα από οÏείχαλκο και μάÏμαÏο, και πλαστικÎÏ‚ Ïλες.
ΑτομικÎÏ‚ εκθÎσεις
Το γλυπτικό του ÎÏγο Îχει παÏουσιαστεί σε 19 ατομικÎÏ‚ εκθÎσεις (το 1970 στη ΓκαλεÏί PR, ΜονοÏφικά-ΔιμοÏφικά. Το 1971 ÎÎα ΓκαλεÏί, Ήλιος και Σελήνη, το 1972 Super Cran Montan Vermala -Ελβετία, το 1973 ΓκαλεÏί Θόλος, Σχήματα - ΣÏμβολα -Αισθήσεις, το 1975 ΓκαλεÏί ÎÎες ΜοÏφÎÏ‚, ΠαÏαλλαγÎÏ‚, το 1976 Αίθουσα ΤÎχνης Θεσσαλονίκη, ΑναδÏομική, το 1977 ΚολλÎγιο Αθηνών, ΑναδÏομική, το 1991 ΆÏουÏα ΚαπανδÏίτι, Γλυπτά της Πενταετίας, το 1992 ΓκαλεÏί ΕποχÎÏ‚ Κηφισιά, ΚόÏη της Θάλασσας, το 1993 ΓκαλεÏί ΑντήνωÏ, το 1993 ΕλληνογεÏμανική Αγωγή, το 1994 Γενί Τζαμί Θεσσαλονίκης, το 1994 ΓκαλεÏί Μπάλτα Θεσσαλονίκη, το 1996 ΓκαλεÏί ΑÏγώ, το 1997 ΓκαλεÏί ΑÏγώ, Λευκωσία ΚÏÏ€Ïος, το 1998 ΓκαλεÏί ΕποχÎÏ‚, Art Athina το 1999 ΣυγκÏότημα ΔΙΑΣ, Λευκωσία ΚÏÏ€Ïου, το 2002 εγκαινιάζει μόνιμο εκθεσιακό χώÏο στη ΣμολÎνσκυ 23 στην Αθήνα και το 2007 ΑναδÏομική στο Μουσείο Μπενάκη).
Πανελλαδική και Παγκόσμια αναγνώÏιση
Το γλυπτικό του ÎÏγο Îχει τιμηθεί με Îξι α’ βÏαβεία, πολλÎÏ‚ διακÏίσεις και Îχει παÏουσιαστεί ακόμα σε Ï„Ïεις Biennale, Ï€Îντε πανελλήνιες και πολλÎÏ‚ ομαδικÎÏ‚. ΜεÏικÎÏ‚ από τις εκθÎσεις αυτÎÏ‚ είναι: Το 1961 στο Μουσείο ΜοντÎÏνας ΤÎχνης στο ΠαÏίσι. Το 1962 14eme Salon de La Jeune sculpture, Μουσείο Rodin στο ΠαÏίσι. Το 1968 20eme Salon de La Jeune sculnture, Μουσείο Rodin στο ΠαÏίσι. Το 1969 10η Biennale Sao Paolo στη Î’Ïαζιλία. Το 1969 5η Διεθνής Îκθεση Γλυπτικής στο Μιλάνο στην Ιταλία. Το 1971 1η Biennale ΜικÏής Γλυπτικής στη ΒουδαπÎστη στην ΟυγγαÏία. Το 1975 5η Biennale ΒαÏκελώνης στην Ισπανία. Το 1975 12η Διεθνής Îκθεση Γλυπτικής στο Μιλάνο της Ιταλίας. Το 1995 Triennale Jardin des Plantes στο ΠαÏίσι και ακόμα στην Ελλάδα 2 υπαίθÏιες στη ΦιλοθÎη - 2 υπαίθÏιες Γλυπτικής στο ΦάληÏο στην Αθήνα Πολιτιστική Ï€ÏωτεÏουσα - Θεσσαλονίκη - Πολιτιστική Ï€ÏωτεÏουσα κ.α. ΈÏγα του κοσμοÏν διάφοÏες πόλεις (Αθήνα, Μontreal, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αμαλιάδα, ΣπάÏτη κ.ά). ΥπάÏχουν επίσης σε Πινακοθήκες και σε ιδιωτικÎÏ‚ συλλογÎÏ‚. (Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών -Πινακοθήκη ΑβÎÏωφ ΜÎτσοβο - Πινακοθήκη Ιωαννίνων - Εθνικό ΊδÏυμα ΤÏαπÎζης Ελλάδος Θεσσαλονίκη - ΤÏάπεζα ΚÏÏ€Ïου Λευκωσία ΚÏÏ€Ïος κ.α)
Το 1991 κυκλοφόÏησε το βιβλίο "ΑÏμακόλας 1960-1990" όπου παÏουσιάζονται φωτογÏαφικά τα ως τότε ÎÏγα του, με αναλÏσεις του Î‘ÎºÎ±Î´Î·Î¼Î±ÏŠÎºÎ¿Ï Îº. ΧÏÏσανθου ΧÏήστου. Ο ίδιος ÎγÏαψε για το ÎÏγο του: "Î Ïόθεσή μου ήταν τα ÎÏγα μου να αφήσουν την φαντασία σε ποιητικÎÏ‚ εξάÏσεις. Γι αυτό Îπλασα τους ανθÏώπινους κοÏμοÏÏ‚ με παÏαστατική ακÏίβεια και σαφήνεια, παÏάλληλα πλαισίωσα ή τους κάλυψα με το μυστήÏιο: σχημάτισα ελεÏθεÏα, αδιευκÏίνιστα, με κÏβους, βÏάχους, πανιά και ποιητικά οÏάματα. Δηλαδή μια ηθελημÎνη τελειότης στα Ï„ÏυφεÏά μÎλη αφήνει δίπλα Της ηθελημÎνα Το ανεκπλήÏωτο. ΕνδιαφÎÏθηκα Ï€Î¿Î»Ï Î³Î¹Î± Τον εσωτεÏικό Ïυθμό που εκπÎμπει την ιδιαίτεÏη ατμόσφαιÏα του ÎÏγου. Επεδίωξα αυτά που ηθελημÎνα λείπουν από Το ÎÏγο να συμπληÏώνονται από τον Θεατή ανάλογα με την ευαισθησία του. Είναι Îνας Ï„Ïόπος να συνομιλήσουμε..."
Ο καλλιτÎχνης ανήκει στους μεταπολεμικοÏÏ‚ «σουÏεαλιστικοÏÏ‚ συμβολιστÎς» με κÏÏιο άξονα της γλυπτικής του την ανθÏώπινη μοÏφή. Όπως ανÎφεÏε και ο ίδιος «ΠÏόθεσή μου ήταν τα ÎÏγα μου να οδηγήσουν τη φαντασία σε ποιητικÎÏ‚ εξάÏσεις, γι' αυτό Îπλασα τους ανθÏώπινους κοÏμοÏÏ‚ με παÏαστατική ακÏίβεια και σαφήνεια, αλλά παÏάλληλα τους πλαισίωσα ή τους κάλυψα με μυστήÏιο: σχήματα ελεÏθεÏα, αδιευκÏίνιστα, με κÏβους, βÏάχους, πανιά και ποιητικά οÏάματα.»
Από το 1980 Îως το 2002, Îζησε και εÏγάστηκε στο ΚαπανδÏίτι Αττικής σ Îνα χώÏο που ο ίδιος είχε διαμοÏφώσει. ΎστεÏα και πάλι εντός της πόλεως, «ανασταίνοντας» Îνα παλιό διατηÏητÎο των ΕξαÏχείων (στο πεζόδÏομο της ΣμολÎνσκυ, κάτω από το λόφο του ΣτÏÎφη), το οποίο σχεδίασε μόνος του, παÏουσιάζοντας με σεβασμό την μίξη του Ï€Î±Î»Î±Î¹Î¿Ï Î¼Îµ σÏγχÏονες Ï€Ïοτάσεις και ανÎσεις Ï€ÏοσαÏμοσμÎνες στις ανάγκες του εÏγαστηÏίου του. Η αυλή του ÏƒÏ€Î¹Ï„Î¹Î¿Ï Ï€ÏοσαÏμόστηκε σε Îνα χώÏο δουλειάς αλλά και συνάντησης με τους φίλους και νÎους καλλιτÎχνες. Κάτι που τον ενδιάφεÏε πολÏ. «Έχω Îνα μαÏάζι. Η λογική των νÎων σήμεÏα είναι αυτά τα οποία Ï€Ïωτοφτιάχνουν να αντιπÏοσωπεÏουν και μια αξία οικονομική -ακόμη και η ÎÏευνά τους. Αυτό εμπεÏιÎχει λίγο θÏάσος... Είναι κÏίμα να είναι κανείς νÎος, δημιουÏγικός, ταλαντοÏχος, και να ευνουχίζεται. ΥπάÏχουν ταλÎντα και είναι κÏίμα που δεν καθοδηγοÏνται...».
Η απώλειά του αφήνει Îνα μεγάλο κενό καθώς τίμησε την Ελλάδα και τον πολιτισμό με την Îμπνευση και τη δημιουÏγία του αφήνοντας σημαντικό και Ï€ÏωτοποÏιακό ÎÏγο, εντάσσοντας την γλυπτική στη σÏγχÏονη αÏχιτεκτονική.
Â